พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี

การจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์  ต.สามชุก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี พิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์ นิทรรศการบริเวณชั้นที่ ๑ นิทรรศการบริเวณชั้นที่ ๒ นิทรรศการบริเวณชั้นที่ ๓

เมืองสามชุก หนึ่งในเมืองนำร่อง โครงการปฏิบัติการชุมชนและเมืองน่าอยู่ ” ซึ่งเป็นโครงการพัฒนาเมืองแนวใหม่ โดยคนในชุมชนมีส่วนร่วมในการคิดพัฒนาเมืองของตนเอง เปิดตัวพิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์แล้ว

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่ตลาดสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี

               สามชุกเคยเป็นเมืองท่าค้าขายริมแม่น้ำท่าจีน หลังจากที่มีการตัดถนนผ่าน ทำให้คนเริ่มหันไปใช้ถนนเป็นเส้นทางคมนาคมมากขึ้น ตลาดจึงเริ่มซบเซาส่งผลกระทบต่อชาวสามชุกทั้งวิถีชีวิต สังคม ความเป็นอยู่และด้านเศรษฐกิจ

                ชาวตลาดสามชุกกลุ่มหนึ่งจึงรวมตัวกันในนาม “ คณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุก ” ได้พูดคุยเพื่อพยายามฟื้นฟูชุมชนและตลาดให้กลับมีชีวิตขึ้นใหม่ ในปี พ.ศ.๒๕๔๕ เมืองสามชุกได้รับการคัดเลือกให้เป็นเมืองนำร่องของ “ โครงการปฏิบัติการชุมชนและเมืองน่าอยู่ ” ซึ่งเป็นโครงการพัฒนาเมืองแนวใหม่ โดยคนในชุมชนมีส่วนร่วมในการคิดพัฒนาเมืองของตนเอง

                การพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุรักษ์ได้ดำเนินกิจกรรมต่างๆ และได้รับความร่วมมือจากภาคีท้องถิ่นด้วยดี เช่น การฟื้นฟูตลาดสามชุก การอนุรักษ์อาคารสถาปัตยกรรมเก่า การปรับปรุง “ บ้านขุนจำนงจีนารักษ์ ” อาคารเก่าแก่ในชุมชนเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตชีวา เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกแก่คนรุ่นหลัง ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนและท้องถิ่น พร้อมทั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชน

                ทางมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ได้มีส่วนร่วมโครงการพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นตามโครงการ “ ตลาดมีชีวิต พิพิธภัณฑ์มีชีวา ” โดยร่วมมือกับมูลนิธิชุมชนไท, สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และสำนักงานการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ภายใต้โครงการปฏิบัติการชุมชนและเมืองน่าอยู่ ซึ่งทางมูลนิธิฯ มีส่วนร่วมกับชุมชนสามชุกในการจัดทำพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๗ ทางมูลนิธิฯ ได้เป็นที่ปรึกษาในการจัดทำพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ช่วยเก็บข้อมูลทางภาคสนามและแนะแนวทางเพื่อกระตุ้นให้นักวิจัยท้องถิ่นเก็บรวบรวมข้อมูลและสามารถสร้างประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่เป็นของตนเอง ก่อนที่จะนำไปสู่การจัดเรื่องราวถาวรต่อไป

                ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เปิดตัวแล้วในวันที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๔๗ ที่ผ่านมา ภายในอาคารพิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์ ได้จัดนิทรรศการกึ่งถาวรเกี่ยวกับความสำคัญของลุ่มแม่น้ำท่าจีน ซึ่งสัมพันธ์กับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเมืองสามชุก ตลาดสามชุก สังคม และสภาพวิถีชีวิตของผู้คนสามชุก มีการแสดงประวัติเจ้าของอาคารพิพิธภัณฑ์ คือ ท่านขุนจำนงจีนารักษ์ และกล่าวถึงโครงการสามชุกเมืองน่าอยู่ มีการจัดแสดงผลงานศิลปะผ่านภาพวาดและลายเส้นเกี่ยวกับสามชุกของนักศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

พิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์ แหล่งรวมองค์ความรู้ของท้องถิ่น

อาคารพิพิธภัณฑ์หลังนี้เดิมเป็นบ้านของขุนจำนงจีนารักษ์ ตั้งอยู่ในตลาดสามชุกบริเวณซอย ๒ ลักษณะเป็นอาคารไม้สามชั้น สร้างขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๕๙ อายุกว่า ๙๐ ปี มาแล้ว นางเคี่ยวยี่ จีนารักษ์ ทายาทคนปัจจุบันได้อนุญาตให้คณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกปรับปรุงบ้านจัดทำพิพิธภัณฑ์ เพื่อเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ของท้องถิ่นและส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน

การจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์

ชั้นที่ ๑ จัดแสดงเกี่ยวกับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์สังคมท้องถิ่น ความเป็นมาของเมืองสามชุก และภาพลายเส้นเกี่ยวกับตลาดสามชุก

ชั้นที่ ๓ จัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียน เป็นสถานที่สำหรับการประชุม และการสัมมนาของพิพิธภัณฑ์ นอกจากนี้ยังจัดแสดงภาพถ่ายที่ระลึกจากบุคคลต่างๆ ซึ่งได้มอบให้ขุนจำนงจีนารักษ์