"เรื่องเล่าจากหมู่บ้านเชิงเขาบูโด : กรณีบ้านตะโหนด" นี้คือผลการวิจัยขั้นพื้นฐาน (Basic research) ที่คณะวิจัยผู้เป็นคนนอกทำร่วมกับคนใน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างเสมอภาค...

คนในคือคนทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลซึ่งมาจากความทรงจำ การระลึกรู้และการสังเกตในการมีชีวิตร่วมของผู้คนในชุมชนมาช้านาน จนทราบได้ว่าบ้านใดเมืองใดมีความเป็นมาอย่างไร มีการเปลี่ยนแปลงอย่างใด และมีความรู้สึกนึกคิดร่วมกันอย่างใด และอะไรเป็นสาเหตุแห่งความขัดแย้งที่เป็นข้อเท็จจริงในการรับรู้ร่วมกันของคนใน

... สิ่งที่ผู้อ่านจะได้รับคือข้อมูลและเรื่องราวของคนในจากหนังสือเล่มนี้ในอันดับแรกก็คือ ความสัมพันธ์ทั้งลักษณะภูมิประเทศ สภาพแวดล้อมธรรมชาติ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ การเมือง และสังคมระหว่างบ้านกับเมือง ซึ่งในที่นี้คือ เมืองรามันกับบรรดาชุมชนหมู่บ้าน โดยเฉพาะบ้านตะโหนดที่อยู่ในพื้นที่ท้องถิ่นรอบเขาบูโด ผู้คนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานที่มีระบบความเชื่อ ทั้งศาสนาและไสยศาสตร์ที่เคยมีมาก่อน มีความขัดแย้งทางศาสนาในปัจจุบันที่มีการแบ่งเป็นศาสนาใหม่และเก่า เรื่องของความคิดและความเชื่อในเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในสภาพแวดล้อมร่วมกัน รวมทั้งกฎกติกาตามจารีต ตระกูลของผู้นำและคนสำคัญในท้องถิ่น บุคคลศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้คนให้ความเคารพเชื่อฟัง การทำมาหากิน เช่น การเพาะปลูก การทำเหมืองแร่ การติดต่อกับภายนอกและความสัมพันธ์กับคนข้างนอกในท้องถิ่นอื่นๆ 

       แต่ที่สำคัญคือการสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่มาจากข้างนอกที่มีผลกระทบต่อชีวิตวัฒนธรรมในแต่ละช่วงเวลาจากการเรียนรู้และรับรู้ของคนในทั้งหลายแหล่เหล่านี้ ล้วนเป็นข้อมูลและความรู้ที่จะทำให้คนนอกพอเข้าใจคนในได้อย่างในพระราชดำรัสที่ว่า "เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา" ได้อย่างมหาศาลทีเดียว...

(ส่วนหนึ่งจากคำนำของ รศ.ศรีศักร วัลลิโภดม ที่ปรึกษามูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์)

** หนังสือ “ เรื่องเล่าจากหมู่บ้านเชิงเขาบูโด : กรณีบ้านตะโหนด”  เป็นผลงานการศึกษาจากโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อศึกษาท้องถิ่นในสามจังหวัดภาคใต้ปีที่ ๒ โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย(สกว.) 

สนใจสั่งจองได้ที่  คลิก