การเสวนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “ภูมิวัฒนธรรมท้องทุ่งภาคกลาง” เพื่อเรียนรู้และทำความเข้าใจท้องถิ่นผ่านมิติทั้งทางภูมิวัฒนธรรม นิเวศวัฒนธรรม และชีวิตวัฒนธรรมของผู้คนในท้องถิ่นต่างๆ ทั้ง ๔ ภูมิภาคของไทย เป็นอีกหนึ่งในโครงการ “ภูมิวัฒนธรรม “ ที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) สืบเนื่องจากเสวนาเชิงปฏิบัติในภาคอีสานที่เคยดำเนินการไปแล้วเมื่อปลายปี ๒๕๕๐

อาจารย์ศรีศักร  วัลลิโภดม

อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม ที่ปรึกษามูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ และโครงการ “ ภูมิวัฒนธรรม ” กล่าวถึง ความหมายความสำคัญของวัฒนธรรม ทั้งในแง่ภูมิวัฒนธรรม นิเวศวัฒนธรรม และชีวิตวัฒนธรรม ที่มี “ คน ” และ “ พื้นที่ ” เป็นสิ่งสำคัญจนก่อให้เกิดพื้นที่ชุมชนและท้องถิ่นต่างๆขึ้น ทั้งยังได้กล่าวถึงความเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ภาคกลางจนเป็นเหตุให้ผู้คนอพยพมาตั้งหลักแหล่ง และทำการเพาะปลูกตราบจนปัจจุบัน สุดท้ายอาจารย์ ได้ทิ้งท้ายที่ว่า “ คนใน ” เป็นหลักสำคัญที่จะทำให้ “ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ” มีความเข้มแข็งและพัฒนาต่อไป

จากนั้นผู้ร่วมเสวนาทั้งที่เป็นชาวนา ผู้รู้ในท้องทุ่ง นักวิชาการในชุมชนได้ขึ้นมาแสดงความคิดเห็น รวมถึงเล่าความทรงจำของตนเองผ่านท้องทุ่งในเขตอยุธยารวมไปถึงเขตใกล้เคียง เช่น สุพรรณบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดในเขตภาคกลาง เรื่องราวที่พูดคุยกันนั้นจะเป็นในส่วนของวิถีการดำรงชีพ ขั้นตอนการเพาะปลูก การเก็บเกี่ยว ประเพณี การละเล่น กฏกติกา ความเชื่อในการเพาะปลูก ฯลฯ ที่เกี่ยวกับท้องทุ่งของตนเอง

ต่อมาในช่วงบ่ายเป็นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้ร่วมรับฟังเสวนาด้วยกัน ซึ่งล้วนแต่เป็นผู้ที่อยู่และอาศัยในท้องทุ่งต่างๆในเขตอยุธยาและพื้นที่ใกล้เคียงทั้งสิ้น เสวนาในครั้งนี้ ได้มีนักวิจัยท้องถิ่นในเขตอ่าวปัตตานีร่วมรับฟังด้วยและร่วมแลกเปลี่ยนทัศนะด้วยการมาเล่าถึงวิถีชีวิตการทำประมงในเขตอ่าวปัตตานีของพวกเขา ที่ปัจจุบันเหลือแต่ความทรงจำ หลังจากเกิดโรงงานอุตสาหกรรมขึ้นในพื้นที่ได้ทำลายทั้งระบบนิเวศ และระบบชีวิตของผู้คนในพื้นที่เป็นอย่างมาก

คนในพื้นที่อันเป็นกำลังสำคัญของท้องทุ่งมาร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

เสวนาครั้งนี้ถือเป็นสิ่งที่ดี เพราะนอกจากจะได้รับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับพื้นที่อ่าวปัตตานีในแง่ที่คนส่วนใหญ่ยังไม่เคยรับรู้ผ่าน “ คนใน ” อย่างแท้จริงแล้ว ประเด็นหลักยังอยู่ที่ได้รู้ถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในท้องทุ่งภาคกลางทั้งในเขตอยุธยาและพื้นที่ใกล้เคียง พร้อมกันนั้นยังเป็นการนำคนในท้องทุ่งต่างๆมาทำความเข้าใจพื้นที่ท้องทุ่งร่วมกัน  ที่อาจจะเป็นแรงผลักดันให้เกิดการรื้อฟื้นวิถีชีวิตและการพัฒนาท้องทุ่งภาคกลางโดย “ คนใน ” ตามมาก็เป็นได้

เสวนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “ภูมิวัฒนธรรมท้องทุ่งภาคกลาง”  เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา