หน้าหลัก
เกี่ยวกับมูลนิธิ
วันเล็ก-ประไพ รำลึก
ติดต่อเรา
"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ : ประตูผี ถึง ชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน (๒)
บทความโดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, สุรชาญ อุ่มลำยอง
เรียบเรียงเมื่อ 24 พ.ค. 2560, 13:04 น.
เข้าชมแล้ว 331 ครั้ง

"พระนครชวนชม" เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ในเชิงปฏิบัติการ(วันที่สอง) โดยการนำกลุ่มผู้เข้าร่วมกิจกรรม "พระนคร ๑๐๑" เข้าไปสัมผัสในพื้นที่จริงสอดรับกับความรู้ความเข้าใจในภาคทฤษฎี "การเดิน" คือหนึ่งในกระบวนการศึกษาที่ทางมูลนิธิฯ ได้ใช้ในการศึกษาเรื่องราวของกรุงเทพฯ จึงเห็นว่าวิธีการดังกล่าวจะทำให้เกิดการเรียนรู้ได้มากขึ้น (ช่วงที่ ๒)...

 

หลังจากทำความเข้าใจเรื่องของชุมชนชานพระนคร บ้านเก่าตรอกพระยาเพ็ชรปาณี เดินข้ามถนนมหาไชยไปยังฝั่งวัดเทพธิดาราม เข้าชมกุฏิของสุนทรภู่ ครั้งมาจำพรรษาอยู่วัดเทพธิดา ถือเป็นโอกาสดีของ “พระนคร ๑๐๑” ครั้งที่ ๓ ได้เป็นเจ้าแรกในการเยี่ยมชมหลังการบูรณะและทำเป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ขึ้นเป็นครั้งแรก เรื่องราวของสุนทรภู่ที่มีความสัมพันธ์กับย่านชุมชนวัดเทพธิดาราม ที่มาของ “การเล่นแร่แปรธาตุ” ซึ่งหลายท่านอาจจะนึกภาพไม่ออก วิทยากรท้องถิ่น คือ “ป้าเอื้อง” เป็นคนในชุมชนนี้และเป็นคณะกรรมการมูลนิธิวัดเทพธิดาราม ได้อธิบายกรรมวิธีต่างๆ ในการร่อนทองของคนในสมัยก่อน

 

จากนั้นป้าเอื้องได้นำพาคณะไปยังพื้นที่ต่างๆ ของชุมชนค่ายมวยอันโด่งดังในอดีตหลังวัดเทพธิดาราม บ้านเดิมของดาราหนังหลายท่าน ไม่น่าเชื่อว่าจะยังคงหลงเหลืออยู่มาจนถึงปัจจุบัน เป็นเพราะการจัดการพื้นที่ของชุมชนนั้น ขึ้นอยู่กับวัด ที่ทางวัดให้ความเมตตาช่วยเหลือ ทำให้เห็นถึงบรรยากาศของความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชนยังคงอาศัยเกื้อกูลกันอยู่เป็นอย่างดี

 

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๙

 

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๐

 

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๑

 

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๒

 

ออกมาด้านหน้าวัด คือ สำราญราษฏร์ รู้จักกันดีในปัจจุบัน คือ “ประตูผี” เป็นสถานที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่งในพระนคร เนื่องจากเป็นเส้นทางนำศพออกจากพระนคร ผ่านประตูผีไปยังวัดสระเกศ ส่วนชาวมุสลิมก็ผ่านออกไปยังกุโบร์ มัสยิดมหานาค ป้าเอื้องเล่าว่าชื่อ “สำราญราษฏร์” เป็นชื่อที่เปลี่ยนความน่ากลัวของประตูผีในอดีต  หากบอกว่ามาประตูผีจะรู้สึกถึงความกลัว จึงให้ชื่อใหม่ใช้เรียกมาจนถึงปัจจุบัน เดิมพื้นที่ตรงนี้เคยมีตลาดประตูผี แต่ปัจจุบันถูกรื้อถอนแล้วเหลือเพียงร้านค้าเล็กๆ น้อย

 

ในพื้นที่ใกล้เคียงก็มีวังกรมพระสมมตอมรพันธ์ เดิมเป็นวังของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์ พระโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งปัจจุบันบริเวณวังกระมพระสมมตฯ นี้เป็นชุมชนมีผู้อยู่อาศัยโดยรอบ อยู่ในการดูแลของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัติรย์

 

จากนั้นได้พบกับคุณพิเชษฐ์ ปัทมินทร หรือน้าเชษฐพาเข้าชมวัดราชนัดดาฯ ที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสร้างพระราชทานให้กับพระเจ้าหลานเธอพระองคืเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี และทรงสร้างเพื่อเป็นสถานปฏิบัติธรรมและเผยแพร่ศาสนาเพื่อต้านทานอำนาจของตะวันตกที่เข้ามามีอิทธิพลต่อพุทธศาสนาในขณะนั้น บนพื้นที่ที่เคยเป็นส่วนผลไม้

 

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๓

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกศิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๔

"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๓ ประตูผีถึงชุมชนชาวตรอกสิลป์ ตรอกตึกดิน ตอนที่ ๑๕

 

น้าเชษฐ เล่าเรื่องความสำคัญของวัดกับชุมชนผูกพันในฐานะเติบโตที่นี่ พร้อมทั้งพาเดินเข้าไปในชุมชนหลังวัดราชนัดดา ชมบ้านของพระศรีสาครข้าราชการในสมัยรัชกาลที่ ๖ ที่คงความสวยงามและยังมีทายาทอยู่อาศัยในปัจจุบัน บริเวณด้านหน้าบ้านเดิมเป็นคลอง สามารถใช้สัญจรและเป็นคูน้ำของ “ตึกดิน” ซึ่งยังมีทางน้ำต่อลงคลองให้เห็นอยู่ในลักษณะคลองเล็กแบบนี้มีให้เห็นอยู่มากตามตรอกซอกซอยของชุมชนในย่านเก่า.  

อัพเดทล่าสุด 11 ก.ค. 2560, 13:04 น.
บทความในหมวด
ที่ตั้งมูลนิธิ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
อีเมล์ Vlekprapaifoundation@gmail.com
                    
Copyright © 2011 lek-prapai.org | All rights reserved.