หน้าหลัก
เกี่ยวกับมูลนิธิ
วันเล็ก-ประไพ รำลึก
ติดต่อเรา
การจัดการน้ำสมัยโบราณที่เมืองตะลุง
บทความโดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
เรียบเรียงเมื่อ 1 ก.ย. 2546, 13:31 น.
เข้าชมแล้ว 2135 ครั้ง

การจัดการน้ำสมัยโบราณที่เมืองตะลุง

 

ภาพถ่ายทางอากาศบริเวณ เมืองตะลุง อำเภอประโคนชัย  จังหวัดบุรีรัมย์

              

รัฐบาลสมัยใหม่ยินยอมที่จะทุ่มงบประมาณจำนวนมหาศาลกับก่อสร้างระบบชลประทานขนาดใหญ่ที่มีแบบแผนตายตัว ทั้งๆ ที่ไม่เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศที่แตกต่างกัน การจัดการระบบชลประทานท้องถิ่นขนาดเล็กๆ แต่ไม่ทำลายสภาพแวดล้อมกลายเป็นสิ่งที่ถูกละเลย และยังไม่มีการศึกษาถึงวิธีคิดและเรียนรู้บทเรียนในการจัดการน้ำที่สอดคล้องเหมาะสมท้องถิ่นซึ่งส่งผ่านผู้คนสืบมานับร้อยนับพันปี    

         

ในเขตอีสานใต้ มีการจัดการน้ำในระบบชลประทานขนาดเล็กโดยใช้ระดับความสูงต่ำของพื้นที่ ขุดคลองส่งน้ำในระบบการทดน้ำ ไม่ต้องสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ที่ทำให้เกิดปัญหาความรบกวนชั้นดินเค็มตามมา หากมีการศึกษาอย่างละเอียดถี่ถ้วน ก็จะพบว่า การจัดการน้ำในอีสานใต้เป็นระบบที่ยิ่งใหญ่ สืบเนื่องมาจากการทดลองของผู้คนในอดีตมานานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ทีเดียว

 

คูน้ำที่เป็นอ่างเก็บน้ำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ารับน้ำไหลมาจากภูอังคารและภูพนมรุ้ง

 

เมืองตะลุง ตั้งอยู่ที่บ้านตะลุงเก่า ห่างจากตัวอำเภอประโคนชัยไม่มากนักเป็นชุมชนโบราณที่มีความสำคัญมาแต่อดีต เพราะผังเมืองมีการขุดคูน้ำล้อมรอบเนินดินขนาดใหญ่ ซึ่งเคยเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เพราะพบเศษภาชนะเนื่องในพิธีกรรมการฝังศพต่อมามีการขุดแนวสระน้ำเป็นรูปสี่เหลี่ยมทางด้านตะวันตกเฉียงใต้เพื่อรับกับแนวลำน้ำที่ไหลมาจากภูอังคารและภูพนมรุ้ง ก่อนจะปล่อยให้ไหลลงสู่ที่ราบทางตะวันออก ระบบการจัดการน้ำดังกล่าว ทำให้เห็นพัฒนาการที่ต่อเนื่อง และแสดงถึงความสำคัญของเมืองตะลุง แม้จะไม่พบว่ามีศาสนสถานสำคัญตั้งอยู่ในบริเวณดังกล่าวก็ตาม

 

บันทึกจากท้องถิ่น : จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉ.๔๕ (ก.ย.-ต.ค.๒๕๔๖)

 

 

อัพเดทล่าสุด 20 พ.ย. 2560, 13:31 น.
บทความในหมวด
ที่ตั้งมูลนิธิ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
อีเมล์ Vlekprapaifoundation@gmail.com
                    
Copyright © 2011 lek-prapai.org | All rights reserved.