หน้าหลัก
เกี่ยวกับมูลนิธิ
วันเล็ก-ประไพ รำลึก
ติดต่อเรา
 
วีดีทัศน์ วันเล็ก-ประไพ รำลึก

วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน เป็นวันที่คุณเล็ก วิริยะพันธุ์ ผู้สร้างเมืองโบราณและจัดตั้งมูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์ จากไป ทางมูลนิธิฯ ถือว่าเป็นวันสำคัญ ที่ ทุก ๆ ปี จะต้องจัดกิจกรรมทางปัญญาขึ้น เพื่อเป็นที่ระลึกและสนองเจตนารมณ์อันยิ่งใหญ่ของคุณเล็ก เพราะคุณเล็กเมื่อมีอายุใกล้จะ ๖๐ ปีนั้น ได้ยุติกิจกรรมทางธุรกิจที่แสวงหาความมั่งคั่งทางวัตถุอย่างสิ้นเชิง หันมาสร้างสรรค์งานทางด้านศิลปวัฒนธรรมและจิตวิญญาณแทน สิ่งที่ท่านทิ้งไว้ให้แก่แผ่นดินและโลก ก็คือ เมืองโบราณ พิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณที่สมุทรปราการ และปราสาทสัจธรรมที่พัทยา ควบคู่กันกับการก่อสร้างสิ่งมหัศจรรย์ทั้งสามอย่างนี้ ก็คือ การสนับสนุน การค้นคว้ารวบรวมข้อมูลทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี และวัฒนธรรมท้องถิ่นมาพิมพ์เผยแพร่ในวารสารเมืองโบราณ กับ การจัดตั้งมูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์

“ เมืองโบราณ ” ความหมายที่หลากหลายของผู้คนบนแผ่นดินสยาม

เมืองโบราณคือเมืองในอดีต อดีตคือช่วงเวลาที่ผ่านไป ช่วงเวลาที่ผ่านไปย่อมต้องมีช่วงเวลาที่ติดตามมา ความแตกต่างอยู่ที่ถึงก่อนถึงหลังเท่านั้น เช่นเดียวกับพระอาทิตย์ พระจันทร์ ต่างผลัดกันให้แสงสว่าง เกิดวัน เดือน ปี ปรากฏการณ์ทั้งหลาย ย่อมไม่มีจุดเริ่มต้นให้เห็นได้ เป็นวัฏฏะที่หมุนเวียน เหตุวันนี้ย่อมสืบเนื่องมาจากเมื่อวานนี้ การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในวันพรุ่งนี้ย่อมมาจากวันนี้ ฉะนั้นเรื่องของอดีต คนปัจจุบันจำเป็นจะต้องรู้หากเราไม่รู้จักอดีตก็เหมือนเดินเรือในท้องทะเลโดยปราศจากเข็มทิศและหางเสือ ผลที่จะเกิดขึ้นกับเรือลำนั้นเป็นที่น่าวิตกกังวลเป็นอย่างยิ่ง

เมืองโบราณ จากเมืองจำลองมาเป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งระดับโลก

วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน เป็นวันที่คุณเล็ก วิริยะพันธุ์ ผู้สร้างเมืองโบราณและจัดตั้งมูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์ จากไป ทางมูลนิธิฯ ถือว่าเป็นวันสำคัญ ที่ ทุก ๆ ปี จะต้องจัดกิจกรรมทางปัญญาขึ้น เพื่อเป็นที่ระลึกและสนองเจตนารมณ์อันยิ่งใหญ่ของคุณเล็ก เพราะคุณเล็กเมื่อมีอายุใกล้จะ ๖๐ ปีนั้น ได้ยุติกิจกรรมทางธุรกิจที่แสวงหาความมั่งคั่งทางวัตถุอย่างสิ้นเชิง โดยโอนความรับผิดชอบใด ๆ ในงานทางธุรกิจให้แก่คุณประไพ -- ผู้ภรรยาและครอบครัวดำเนินต่อไป หันมาสร้างสรรค์งานทางด้านศิลปวัฒนธรรมและจิตวิญญาณแทน สิ่งที่ท่านทิ้งไว้ให้แก่แผ่นดินและโลก ก็คือ เมืองโบราณ พิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณที่สมุทรปราการ และปราสาทสัจธรรมที่พัทยา ควบคู่กันกับการก่อสร้างสิ่งมหัศจรรย์ทั้งสามอย่างนี้

ตลาดนางเลิ้งยังไม่ตาย

ผมเกิดที่นี่และบริเวณตรงนี้เป็นที่พักอาศัยเริ่มแรกเลย (ใกล้กับโรงหนังเฉลิมธานี) ตลาดนางเลิ้งแต่ก่อนเป็นชุมชนที่อยู่กลางใจเมือง ผู้ที่อาศัยอยู่ในบริเวณนี้โดยรอบก็จะมาจับจ่ายใช้สอยในตลาดนางเลิ้ง เพราะแต่ก่อนคมนาคมดี อาศัยว่ามีรถรางรอบเมืองก็เลยมาจับจ่ายใช้สอยหรือใกล้ๆ ก็จะเดินมา

ผมเกิดเมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๔ สมัยญี่ปุ่นบุกพอดี ตอนนี้อายุ ๗๔ ปีแล้ว ชีวิตเด็กๆ ก่อนไปโรงเรียนผมมีหน้าที่ตั้งเตากาแฟติดเตากาแฟหรือทำอะไรก่อนถึงจะไปทานข้าวไปเรียนคุณพ่อคุณแม่ขายกาแฟค้าขายเลย และส่วนหนึ่งชีวิตมันก็ผกผันว่าพ่อแม่ไม่มีเวลาเลี้ยงเรา ส่งเราไปอยู่แถวทุ่งมหาเมฆ ไปฝากเขาเลี้ยงคือค้าขายจนไม่มีเวลาดูแล ตลาดสมัยนั้นคึกคักมาก 

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
"ร้านกาแฟหน่ำเฮงหลี" ถนนจักรพรรดิพงษ์

แถวๆ ถนนจักรพรรดิพงษ์ ก่อนที่จะมีการสร้างตึกแถวบนที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินฯ เพื่อให้เช่าราวๆ ทศวรรษที่ ๒๔๙๐ นั้น มีบ้านเรือนปลูกเป็นเรือนไม้สลับกับดงกล้วย ฝั่งหนึ่งชิดกับคลองจุลนาคที่ต่อกับคลองมหานาค อีกฝั่งหนึ่งชิดกับคลองวัดแค ที่ต่อกับคลองมหานาคเช่นกัน ฝั่งเหนือของถนนมีร้านขายกาแฟปลูกอยู่แล้ว พ่อค้าแม่ค้าอพยพมาจากเมืองจีน เป็นคนไหหลำที่เริ่มอาชีพขายกาแฟริมถนน ช่วงเวลาก่อนสร้างตึกแถว บริเวณนี้ก็เป็นชุมชนอยู่แล้วและห่างจากตลาดนางเลิ้งพอประมาณเดินพักหนึ่ง ร้านกาแฟเป็นเพิงพักยามเช้าของคนแถวๆ นั้น

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
คลองจุลนาค

คลองจุลนาค เคยเป็นคลองใหญ่ ที่ขุดเชื่อมจากคลองมหานาคไปต่อกับคลองหรือคูที่ขุดล้อมรอบวัดโสมนัสวิหารฯ ที่สร้างเมื่อต้นรัชกาลที่ ๔ และทางฝั่งตะวันออกตรงกันข้ามกับคลองขุดปากคลองเปรมประชากรที่ทั้งสองฝั่งเชื่อมต่อกับคลองเมืองผดุงกรุงเกษม เมื่อเชื่อมต่อกับคลองสำคัญที่มหานาคและผดุงกรุงเกษมได้จึงชื่อว่า 'คลองจุลนาค'

 

 

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
ย่านถนนโรงพิมพ์และอดีตของตะกั่วตัวเรียงพิมพ์

เดินไปเดินมาแถวถนนจักรพรรดิพงษ์ตัดกับถนนนครสวรรค์ ก็พบห้องแถวโรงพิมพ์ที่หนึ่ง พี่ชายคนหนึ่งกำลังนั่งหลอมโลหะ เดินเข้าไปใกล้ๆ ก็พบว่ากำลังทยอยเอาแท่นตัวเรียงพิมพ์ตะกั่วแกะออกจากบล็อคไม้ แล้วต้มหลอมตะกั่วอยู่ใกล้ๆ นั่นเอง

 

ย่านถนนนครสวรรค์ต่อเนื่องไปถึงผ่านฟ้าเคยมีกิจการโรงพิมพ์และสำนักพิมพ์ดังๆ เช่น บรรลือสาส์น สำนักพิมพ์เพลินจิต ร้านกาแฟที่ถนนจักรพรรดิพงษ์ตัดกับหลานหลวงก็เคยเป็นที่รับรองนักเขียนดังๆ ช่วงเช้าๆ ก่อนเข้าสำนักพิมพ์ เช่น ว ณ เมืองลุง สละ ลิขิตกุล ที่อยู่สยามรัฐไปทางถนนราชดำเนิน และ ฯลฯ

"ทวาย" บ้านเมืองที่เราไม่รู้จัก
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ : ภาพและเรื่อง
พลังของชุมชนในการฟื้นฟูเชิงอนุรักษ์ จากการเสวนาประเด็น "ประสบการณ์การฟื้นฟูชุมชนบูรณะตึกแถวเก่า"
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์
ภาวะ "ล้มละลาย ความเป็นมนุษย์" ในสังคมไทย
โดย ศรีศักร วัลลิโภดม
พื้นที่ชานพระนครที่ย่านป้อมมหากาฬและตรอกพระยาเพชรฯ
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
รายการต้นฉบับ ตอน อ.ศรีศักร วัลลิโภดม
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
เทปบันทึกการหาทางออกร่วมกันระหว่างกทม. กับ ชุมชนป้อมมหากาฬ
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
presentation โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วัดบ้านค่าย
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
โครงการความร่วมมือเพื่อศึกษาท้องถิ่นข้ามภูมิภาค
โดย มูลนิธิ ประไพ วิริยะพันธุ์
หยุดกำแพงเจ้าพระยา1
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
หยุดกำแพงเจ้าพระยา 2
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
เสวนาสัญจรคนค่อนศตวรรษ เรื่อง "ไล่รื้อชุมชน : ความขัดแย้งระหว่างกรรมสิทธิ์ โดยกฎหมายและสิทธิชุมชน"
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
เปิดประเด็น : ศาสนากับความมั่นคงทางสังคมของบ้านเมือง

สืบเนื่องจากการเคลื่อนไหวของพระภิกษุสงฆ์ที่เรียกร้องให้มีการบัญญัติในกฎหมายรัฐธรรมนูญให้พระพุทธศาสนาเถรวาทเป็นศาสนาสำคัญของประเทศนั้น ก่อให้เกิดความแตกแยกและความขัดแย้งขึ้นในสังคมเป็นอย่างมาก และอาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่การเผชิญหน้ากับความรุนแรง อันเป็นที่มาของความไม่มั่นคงทางสังคมขึ้นได้

ระบบเหมืองฝายของคนไตคำตี่ ชุมชนจารีตและสังคมเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
เปิดประเด็น : ตามโลกหรือทันโลก ทางเลือกในสังคมไทย
โดย ศรีศักร วัลลิโภดม
ปีการท่องเที่ยวเราเดินถูกทิศทางแล้วหรือ
โดย ศรีศักร วัลลิโภดม (บทบรรณาธิการวารสารเมืองโบราณ ปีที่ ๑๘ ฉบับที่ ๒ , เมษายน-มิถุนายน ๒๕๓๐)
การตั้งถิ่นฐานในเขตดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
 
 
"ฟื้นพลังยาไทย..บำรุงชาติสาสนายาไทย" สรุปเสวนาสาธารณะของคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ที่ป้อมมหากาฬ
สรุปเสวนาสาธารณะคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ครั้งที่ ๖ “ย่านเก่า ปัจจุบันและอนาคต รำพึง รำพัน โดยคนบางลำพู”
สรุปเสวนาสาธารณะของคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ที่ป้อมมหากาฬ "ชีพจรยังสั่นไหวที่ตรอกละครนางเลิ้ง"
งานเสวนาสาธารณะคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ครั้งที่ ๓ เรื่อง "ปิดฉากงานช่างชั้นครูตรอกบ้านพาน"
อ่านทั้งหมด
 
การสำรวจเส้นทางเดินทัพและรวบรวมไพร่พลเพื่อกู้ชาติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จากพระนครศรีอยุธยาจนถึงเมืองตราด
“ลิงลิงโอ” เครื่องรางก่อนประวัติศาสตร์ ที่ยังคงสืบเนื่องความหมายสำหรับชาวอิฟูเกาในฟิลิปปินส์
อันเนื่องมาจากทับหลังแผ่นนั้น
จากดอยตุงถึงดอยด้วน : ภูมิวัฒนธรรมยุคหินตั้งในล้านนา
อ่านทั้งหมด
 
เก็บตกเสวนา สภาวะความเป็นสมัยใหม่อันแตกกระจายการค้นหาประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมปาตานี
ตุลาทมิฬและอีกฝั่งหนึ่งของแม่น้ำ
เปิดประเด็น : ข้าฯมา ข้าฯเห็น ข้าฯเข้าใจ : ปัตตานีกับความล้าหลังทางวัฒนธรรมที่ยังธำรงความเป็นมนุษย์
ถอดเทปเสวนาเรื่อง "เล่าขานตำนานใต้ มองประวัติศาสตร์ท้องถิ่นผ่านตำนาน "
อ่านทั้งหมด
 
 
 
 
ที่ตั้งมูลนิธิ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
อีเมล์ Vlekprapaifoundation@gmail.com
                    
Copyright © 2011 lek-prapai.org | All rights reserved.