หน้าหลัก
เกี่ยวกับมูลนิธิ
วันเล็ก-ประไพ รำลึก
ติดต่อเรา
 
เล็ก วิริยะพันธุ์กับความเป็นคนสยาม

เล็ก วิริยะพันธุ์ หรือที่ใคร ๆ เรียกว่า เสี่ยเล็ก ซึ่งมีนัยแสดงถึงฐานะอันมีจะกินและเชื้อชาติความเป็นจีน แต่หากได้พบปะเจรจาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นแล้วก็จะประจักษ์ว่า ชายร่างเล็ก หน้าตาแบบหนุ่มซิงตึ๊งท่านนี้ กลับเป็นผู้มีความรอบรู้เกี่ยวกับเมืองไทยอย่างลึกซึ้งในทุกด้าน และความรู้เหล่านี้ก็หาได้เป็นเพียงคำพูดสวยหรูเพียงเพื่ออวดโอ้เท่านั้น แต่ทุกสิ่งกลับจับต้องได้ด้วยการลงไม้ลงมือปฏิบัติ สร้างสรรค์ขึ้นมาเป็นผลงานอันยิ่งใหญ่ที่สะท้อนถึงความคิดและจิตใจแห่งความเป็นคนสยามของเขาที่ฝากไว้ให้กับแผ่นดินเกิด

มรดกทางภูมิปัญญาฝังไว้ในแผ่นดิน : เนื่องในวันเล็ก-ประไพ รำลึก วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ วีดิทัศน์เผยแพร่ทาง ช่อง Youtube : VLek-Prapai Channel

ตลอดการทำงานของมูลนิธิฯ กว่า ๒๐ ปี เพื่อให้เป็นแหล่งข้อมูลทางปัญญาและพัฒนาให้ทันโลกสมัยใหม่โดยที่ยังคงรักษาวิถีแบบแผนการทำงานตามเจตนารมณ์ของผู้ก่อตั้งไว้ดังเดิม ถึงวันนี้การเดินทางเพื่อค้นหาคำตอบของคุณเล็กที่ว่า ทุกเวลาคือสิ่งที่ต้องผ่านไปอย่างมีประโยชน์ มีความสุข ได้สิ้นสุดลงแล้วแต่ผลงานศิลปวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่ารวมถึงการปลูกฝังความคิดนั้นยังคงทำหน้าที่สร้างสรรค์ เป็นเหมือนกงล้อที่หมุนผ่านข้ามเวลา เป็นมรดกให้คนรุ่นหลังสืบไป

คู่มือกิจกรรมค่ายเยาวชน “ชวนเด็กแกลงตามรอยพระเจ้าตากฯ ที่กรุงธนบุรี” กิจกรรมเนื่องในงานวันเล็ก-ประไพ รำลึก ปีที่ ๑๕ ประจำปี ๒๕๖๐

เส้นทางเดินทัพสู่ตะวันออกและการกลับคืนเพื่อกู้บ้านเมือง : พระยาตากหรือพระยาวชิรปราการตัดสินใจตีฝ่าวงล้อมกองทัพพม่าออกจากพระนครศรีอยุธยาในระหว่างสงครามครั้งสุดท้ายที่กำลังแตกเพื่อไปทางด่านเมืองนครนายกและเลียบชายดงศรีมหาโพธิ์เข้าสู่ที่ราบลุ่มแม่น้ำบางปะกงแล้วมุ่งสู่หัวเมืองชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ในช่วงก่อนพระนครสูญเสียต่อทัพพม่าราว ๓ เดือน กระทำเพื่อสะสมผู้คนและจัดทัพเตรียมเสบียงเพื่อย้อนกลับไปกู้บ้านเมืองอีกครั้ง

นิวกรุงเทพฯ นิวรัตนโกสินทร์ : การพัฒนาบ้านเมืองที่ไม่เห็นมนุษย์

ที่ผ่านมาการพัฒนาในสังคมไทยนั้นเป็นการพัฒนาจากข้างบนที่การตัดสินใจมจากคนข้างบนและคนข้างล่างโดยไม่เห็น "คนใน" ซึ่งเป็นการพัฒนาที่ตรงข้างกับพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ว่า "เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา" นั่นคือ การเข้าไม่ถึงคนและไม่เข้าใจคนในพื้นที่ซึ่งจะได้รับการเปลี่ยนแปลงนั่นเอง  การพัฒนาแบบจากบนลงล่างที่ผ่านมาร่วมกึ่งศตวรรษแลไม่เห็นหัวคนในพื้นที่ดังกล่าวนี้ ไม่อาจเรียกได้ว่าเป็น "การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม" อย่างที่เรียกกัน หากเป็น "การพัฒนาเศรษฐกิจและการเมือง" มากกว่า  และทุกครั้งที่ผ่านมาทุกหนแห่งในประเทศ คือ การสร้างนิเวศทางเศรษฐกิจและการเมืองทับลงไปยังนิเวศทางสังคมวัฒนธรรมของคนในพื้นที่ของท้องถิ่นตลอดเวลา ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงล่มสลายของสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจในสังคมเกษตรกรรมและความเป็นมนุษย์ของคนในท้องถิ่นที่อยู่กันมาเป็นครอบครัว เครือญาติ และชุมชนทั้งในระดับบ้านและเมือง...

การสำรวจเส้นทางเดินทัพและรวบรวมไพร่พลเพื่อกู้ชาติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จากพระนครศรีอยุธยาจนถึงเมืองตราด

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเมื่อครั้งยังเป็นพระยาตากหรือพระยาวชิรปราการ ตัดสินใจตีฝ่าวงล้อมทัพพม่าออกจากพระนครศรีอยุธยาในระหว่างสงครามครั้ง สุดท้ายที่กำลังแตกสลายลงไปเพื่อไปทางด่านเมืองนครนายกและเลียบชายดงศรีมหา โพธิเข้าสู่ที่ราบลุ่มแม่น้ำบางปะกง แล้วมุ่งสู่หัวเมืองชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ในช่วงก่อนพระนครสูญเสียต่อทัพพม่าราว ๓ เดือน และเป็นการกระทำเพื่อสะสมผู้คนและจัดทัพเตรียมเสบียงเพื่อย้อนกลับไปกู้บ้านเมืองอีกครั้ง

"เมืองประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ" และการเดินทางย้อนรอยการจัดการเมืองประวัติศาสตร์ที่ไม่มีชีวิต (๑)

อันเนื่องมาจากปัญหาพื้นฐานทางความคิดเรื่อง “ความดั้งเดิม ความแท้จริง” [Authenticity] ในการอนุรักษ์เมืองเก่าของประเทศไทยทำให้เกิดความขัดแย้งในการอนุรักษ์และศึกษาเรื่องเมืองประวัติศาสตร์หรือย่านเก่าต่างๆ การประเมินคุณค่าของชุมชนต่างๆ โดยไม่ศึกษาค้นคว้าข้อมูลโดยรอบด้านทำให้ให้คุณค่าน้อย เมื่อไม่เข้าใจจึงสนใจแต่เฉพาะสิ่งที่เห็นประจักษ์คือโบราณสถานหรือโบราณวัตถุและสิ่งที่จับต้องได้ตามองเห็นเท่านั้น

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
"เมืองประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ" และการเดินทางย้อนรอยการจัดการเมืองประวัติศาสตร์ (๒)

ในขณะที่ชาวบ้านที่อยู่อาศัยโดยทั่วไปนั้นทราบและรับรู้ว่า ชุมชนนั้นมีความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา [Living Community] มีผู้ย้ายเข้าและย้ายออกไปโดยเหตุต่างๆ กลุ่มคนดั้งเดิมเป็นใคร และกลุ่มคนที่ย้ายเข้ามาใหม่คือใคร โดยยอมรับผู้มาใหม่ให้เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนจากการช่วยเหลือและทำกิจกรรมในชุมชนร่วมกัน แต่ก็ยังเป็นชุมชนอยู่ทำให้เกิดปัญหาเมื่อต้องพิจารณาว่าชุมชนใดควรถูกไล่รื้อหรือชุมชนใดควรได้รับการสงวนไว้ และมีสิทธิโดยชอบธรรมในที่อยู่อาศัยนั้น และการประเมินคุณค่าของชุมชนต่างๆ โดยไม่ศึกษาค้นคว้าข้อมูลโดยรอบด้าน ทำให้เห็นคุณค่าของชุมชนในตรอกซอกซอยต่างๆ น้อยลง เมื่อไม่เข้าใจจึงให้สนใจแต่เฉพาะสิ่งที่เห็นประจักษ์คือโบราณสถานหรือโบราณวัตถุและสิ่งที่จับต้องได้ตามองเห็นเท่านั้น

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
"เมืองประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ" และการเดินทางย้อนรอยการจัดการเมืองประวัติศาสตร์ที่ไม่มีชีวิต(๓)

ปัญหาพื้นฐานทางความคิดเรื่อง "ความดั้งเดิม ความแท้จริง" [Authenticity] ในการอนุรักษ์เมืองเก่าของประเทศไทยทำให้เกิดความขัดแย้งในการอนุรักษ์และศึกษาเรื่องเมืองประวัติศาสตร์หรือย่านเก่าต่างๆ คือ ผู้มีหน้าอนุรักษ์เมืองประวัติศาสตร์จะเข้าใจว่าชุมชนเหล่านั้นต้องสืบสายเลือด สืบตระกูลมาจากคนในยุคสร้างบ้านแปงเมืองและยังทำงานช่างหัตถกรรมต่างๆ เช่นเดียวกับชุมชนในตำแหน่งที่ระบุไว้ในเอกสารทางประวัติศาสตร์

โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
กิจกรรม พระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๖-๑ (ภาคทฤษฎี) เรียนรู้ “จีนสยามและความหลากหลายทางชาติพันธุ์และความเชื่อย่านสำเพ็ง” กิจกรรมช่วงที่ ๑: การบรรยายความรู้ภาคทฤษฎี
โดย จิราพร แซ่เตียว
กิจกรรม พระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๖-๒ (พระนครชวนชม) เรียนรู้ “จีนสยามและความหลากหลายทางชาติพันธุ์และความเชื่อย่านสำเพ็ง” กิจกรรมช่วงที่สอง: พระนครชวนชม
โดย จิราพร แซ่เตียว
วัดกับชุมชน บทสำรวจท้องถิ่นเมืองแกลง จังหวัดระยอง

นครปฐมเมืองท่าแห่งสหพันธรัฐทวารวดี
โดย พนมกร นวเสลา
บันทึกจากท้องถิ่น ชาวประมงปากน้ำประแส อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
โดย จิราพร แซ่เตียว
“น้า คะน้า ฮวยน้า แกะน้า” ผักกับตะกร้า คำจีน ในถิ่นบางกะจะ ชุมชนที่จีนกลายเป็นไทย และไทยที่ยังหลงเหลือร่องรอยความเป็นจีน
โดย จิราพร แซ่เตียว
ศาลเจ้ายายหอมเลี้ยงเป็ดกับตำนานพื้นบ้านที่สร้างโบราณสถาน จังหวัดนครปฐม
โดย พชรพงษ์ พุฒซ้อน
รายการ "อดีตในอนาคต" ตอนที่ ๑๘ นครรัฐสุโขทัยในสยามประเทศ
โดย พนมกร นวเสลา
รายการ "อดีตในอนาคต" ตอนที่ ๑๗ สุพรรณภูมิ
โดย พนมกร นวเสลา
รายการ "อดีตในอนาคต" ตอนที่ ๑๑ "เมืองศรีมโหสถ นครรัฐฟากตะวันออกลุ่มเจ้าพระยา"
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
รายการ "อดีตในอนาคต" ตอนที่ ๑๖ ภูสามเส้า
โดย พนมกร นวเสลา
presentation โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วัดบ้านค่าย
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
บันทึกความคิด "เล็ก วิริยะพันธุ์" วีดิทัศน์เนื่องในวันเล็ก-ประไพ รำลึก
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
รายการต้นฉบับ ตอน อ.ศรีศักร วัลลิโภดม
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
"สามย่านรามา" โรงหนังในย่านตลาดของคนเมืองแกลง
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์
น้ำ-ข้าว-วิถีชีวิต และการเปลี่ยนแปลงของชุมชนบ้านทะเลน้อย เมืองแกลง
โดย กิตติคุณ โพธิ์ศรี และพชรพงษ์ พุฒซ้อน
วิถีประมงพาณิชย์ปากน้ำประแส จังหวัดระยอง
โดย จิราพร แซ่เตียว
บันทึกจากท้องถิ่น : สร้างเด็กรักถิ่นกับอยู่เมืองแกลงวิทยา
โดย สุดารา สุจฉายา
 
วันเล็ก-ประไพ รำลึกปีที่ ๑๖ (ปี ๒๕๖๑) "จากเมืองแกลงสู่กรุงธนบุรี" เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองแกลง
คู่มือกิจกรรมค่ายเยาวชน “ชวนเด็กแกลงตามรอยพระเจ้าตากฯ ที่กรุงธนบุรี” กิจกรรมเนื่องในงานวันเล็ก-ประไพ รำลึก ปีที่ ๑๕ ประจำปี ๒๕๖๐
เปิดประเด็น : เล็ก วิริยะพันธุ์ กับการขุดค้นทางปัญญา
เมืองโบราณ จากเมืองจำลองมาเป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งระดับโลก
อ่านทั้งหมด
 
 
 
 
 
 
 
ที่ตั้งมูลนิธิ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
อีเมล์ Vlekprapaifoundation@gmail.com
                    
Copyright © 2011 lek-prapai.org | All rights reserved.