หน้าหลัก
เกี่ยวกับมูลนิธิ
วันเล็ก-ประไพ รำลึก
ติดต่อเรา
 
แนะนำพิพิธภัณฑสถานเมืองตราด

หากได้ยินชื่อ “พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ” จะเห็นภาพของการเป็นพิพิธภัณฑ์ของหัวเมืองใหญ่ หรือเมืองที่มีสถานที่สำคัญ ทางประวัติศาสตร์ ด้วยกระแสการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่มีมากขึ้น จึงเกิดการปรับตัวของการจัดทำพิพิธภัณฑ์ที่นำความรู้ในเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นร่วมกับประวัติศาสตร์ภาพใหญ่จัดทำเป็น “พิพิธภัณฑ์เมือง” โดยพิพิธภัณฑสถานเมืองตราด จัดได้ว่าเป็นพิพิธภัณฑ์ที่นำความรู้ในเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเพื่อแสดงให้เห็น วิถีชีวิตคนเมืองตราด ไม่เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์ที่เก็บรวบรวมเพียงวัตถุโบราณ 

“เข้าถึง เข้าใจ และพัฒนา” หลักการทำงาน จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และเมื่อนำมาใช้ในการทำงานกับมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จสวรรคตแล้วเมื่อวันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ข้าพระพุทธเจ้าขอบรรยายถึงการน้อมนำหลักการปฏิบัติ “เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา” ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่นำมาใช้กับการดำเนินงานกิจกรรมเพื่อการศึกษาต่างๆ ของมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา และตระหนักในผลที่ได้จากการปฏิบัตินี้ว่ามีความสำคัญต่อการศึกษาพื้นฐานของชุมชนต่างๆ ตามความปรารถนา ความประสงค์ของชาวบ้าน และการพัฒนาที่เกิดขึ้นมาจากความต้องการภายในของชุมชนในท้องถิ่นหรือชาวบ้านเอง ไม่เฉพาะเพียงเพื่องานพัฒนาทางกายภาพเท่านั้น แต่สามารถนำมาใช้ได้กับการศึกษารากเหง้าและปัญหาทางสังคมวัฒนธรรมในสังคมไทยได้อย่างดีที่สุด

สนทนาเรื่องศาสนาพราหมณ์ที่โบสถ์พราหมณ์เสาชิงช้า กับพราหมณ์ตรัณ บุรณศิริ

ศาสนาพราหมณ์เชื่อว่าความหลุดพ้นคือ “ปรมาตมัน” คล้ายกับการนิพพานแต่ต่างกันตรงที่ปรมาตมัน คือการกลับไปหาองค์พรหม หมายถึงจักรวาลผู้ให้กำเนิดองค์พรหมนั้นคู่กับพระแม่สรัสวดี ซึ่งเป็นพระแม่แห่งศาสตร์และความรู้ทั้งปวงโดยใช้ “ยชุรเวท” [Yachuraveda] หมายถึงการร่ายมนต์หรือการสั่งสอน การคู่กันของพระพรหมและพระแม่สรัสวดีในที่นี้หมายถึงการสร้างสมดุลเพื่อให้เกิด “ปรมาตมัน” คือการกลับไปสู่จักรวาลหรือการกลับคืนสู่ความว่างเปล่า  

โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์
นิวกรุงเทพฯ นิวรัตนโกสินทร์ : การพัฒนาบ้านเมืองที่ไม่เห็นมนุษย์

ที่ผ่านมาการพัฒนาในสังคมไทยนั้นเป็นการพัฒนาจากข้างบนที่การตัดสินใจมจากคนข้างบนและคนข้างล่างโดยไม่เห็น "คนใน" ซึ่งเป็นการพัฒนาที่ตรงข้างกับพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ว่า "เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา" นั่นคือ การเข้าไม่ถึงคนและไม่เข้าใจคนในพื้นที่ซึ่งจะได้รับการเปลี่ยนแปลงนั่นเอง  การพัฒนาแบบจากบนลงล่างที่ผ่านมาร่วมกึ่งศตวรรษแลไม่เห็นหัวคนในพื้นที่ดังกล่าวนี้ ไม่อาจเรียกได้ว่าเป็น "การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม" อย่างที่เรียกกัน หากเป็น "การพัฒนาเศรษฐกิจและการเมือง" มากกว่า  และทุกครั้งที่ผ่านมาทุกหนแห่งในประเทศ คือ การสร้างนิเวศทางเศรษฐกิจและการเมืองทับลงไปยังนิเวศทางสังคมวัฒนธรรมของคนในพื้นที่ของท้องถิ่นตลอดเวลา ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงล่มสลายของสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจในสังคมเกษตรกรรมและความเป็นมนุษย์ของคนในท้องถิ่นที่อยู่กันมาเป็นครอบครัว เครือญาติ และชุมชนทั้งในระดับบ้านและเมือง...

โดย ศรีศักร วัลลิโภดม
ย่านเก่ากับชีวิตจริง กิจการที่ไม่ใช่ธุรกิจท่องเที่ยว

ความเปลี่ยนแปลงทางกายภาพในย่านเก่าของกรุงเทพมหานครเพื่อรองรับกระแสการท่องเที่ยว ซึ่งมีผลมาจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายของรัฐที่ต้องการจัดแต่งให้เมืองในย่านเก่ามีการจัดระเบียบสวยงาม จึงควบคุมการใช้พื้นที่ของชาวบ้านที่ทำมาหากินริมถนนหรืออยู่ในย่านพื้นที่ซึ่งอาจจะทำให้เมืองดูไม่สวยงาม ทั้งย้ายหน่วยราชการแทบจะทั้งหมดออกไป สิ่งเหล่านี้ทำให้ผู้คนที่ใช้ชีวิตเป็นประจำในเมืองเก่าแห่งนี้ลดน้อยลงเรื่อยๆ จนน่าใจหาย...

โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
แนะนำพิพิธภัณฑสถานเมืองตราด

หากได้ยินชื่อ “พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ” จะเห็นภาพของการเป็นพิพิธภัณฑ์ของหัวเมืองใหญ่ หรือเมืองที่มีสถานที่สำคัญ ทางประวัติศาสตร์ ด้วยกระแสการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่มีมากขึ้น จึงเกิดการปรับตัวของการจัดทำพิพิธภัณฑ์ที่นำความรู้ในเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นร่วมกับประวัติศาสตร์ภาพใหญ่จัดทำเป็น “พิพิธภัณฑ์เมือง” โดยพิพิธภัณฑสถานเมืองตราด จัดได้ว่าเป็นพิพิธภัณฑ์ที่นำความรู้ในเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเพื่อแสดงให้เห็น วิถีชีวิตคนเมืองตราด ไม่เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์ที่เก็บรวบรวมเพียงวัตถุโบราณ 

"เรือเครื่องเทศ" หัวใจแห่งการค้าบนสายน้ำในอดีต
โดย ชฎาภรณ์ แก้วแสนทิพย์
เล็กนั้นดีไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชาวบ้านในลาว
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
บ้านญวนสามเสน บ้านเขมร และมิตรคาม ผลกระทบจากโครงการสร้างทางเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, ภูวนาท เช้าวรรณโณ, วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
สวนเมืองบางกอก
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๕ : พระนครยุคสมัยใหม่ย่านถนนการค้าบำรุงเมือง-เฟื่องนคร (๑)
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, สุรชาญ อุ่มลำยอง
"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๕ : พระนครยุคสมัยใหม่ย่านถนนการค้าบำรุงเมือง-เฟื่องนคร (๒)
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, สุรชาญ อุ่มลำยอง
presentation โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
โครงการศึกษาเมืองระยองในเส้นทางกู้ชาติขอ­ง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วัดบ้านค่าย
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
"พระนครชวนชม" จากกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๕ : พระนครยุคสมัยใหม่ย่านถนนการค้าบำรุงเมือง-เฟื่องนคร (๓)
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, สุรชาญ อุ่มลำยอง
รายการ "อดีตในอนาคต" ตอน "เคลื่อนทัพพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดราชบัลลังก์ฯ บ้านทะเลน้อย เมืองแกลง"
โดย จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์, สุรชาญ อุ่มลำยอง
บันทึกความคิด "เล็ก วิริยะพันธุ์" วีดิทัศน์เนื่องในวันเล็ก-ประไพ รำลึก
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
รายการต้นฉบับ ตอน อ.ศรีศักร วัลลิโภดม
โดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์
‘ภูผายนต์’ เป็น ‘ภูผายล’ จากคำเรียกขานดินแดนศักดิ์สิทธิ์สู่ภูผาน่าชม

หากกล่าวถึง “ภูผายนต์” คงเป็นที่ทราบกันดีในหมู่นักเที่ยวเชิงธรรมชาติว่าบริเวณยอดภูนั้นเป็นจุดชมวิวที่สวยงามแห่งหนึ่งในประเทศไทย แต่สำหรับในด้านประวัติศาสตร์แล้วภูผาแห่งนี้มีเรื่องราวที่น่าสนใจและมีเสน่ห์ลึกลับชวนค้นหาไม่น้อยเหมือนกัน โดยเฉพาะ “ภาพสลักลาย” บนเพิงผาที่ชาวบ้านเคยเชื่อกันว่าเป็นการกระทำของภูตผี ถึงเวลานี้ยังคงเปิดโอกาสให้คนรุ่นเราและรุ่นหลังเข้าไปศึกษาและตีความได้อีกมากมาย ปัจจุบันพื้นที่บางส่วนถูกใช้เป็นสำนักสงฆ์ภูผายนต์อานันท์ภาวนา และรวมเป็นส่วนหนึ่งกับอุทยานแห่งชาติ “ภูผายล”

พบพระเจ้าไม้เก่าที่สุดในล้านนาอายุกว่า ๓๐๐ ปี ที่วัดคัวะ เมืองน่าน
โดย ภูเดช แสนสา
ผักพื้นบ้าน/อาหารท้องถิ่น จุดเปลี่ยนจากเกษตรอุตสาหกรรมสู่ฐานชีวิตยั่งยืน
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
พื้นที่สาธารณะ กับเศรษฐกิจแบบพอเพียง
โดย ศรีศักร วัลลิโภดม (บทบรรณาธิการวารสารเมืองโบราณ ปีที่ ๒๔ ฉบับที่ ๒, เมษายน-มิถุนายน ๒๕๔๑)
การตั้งถิ่นฐานในเขตดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา
โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
 
 
สนทนาทัศนะนอกรีต : ทำไมต้องศึกษาเรื่องท้องถิ่น
"สองฝั่งคลองผดุงกรุงเกษม ย่านถนนกรุงเกษม ถนนลูกหลวงถึงสี่แยกมหานาค" กับกิจกรรมพระนคร ๑๐๑ ครั้งที่ ๔
งานเสวนาเสน่ห์บางลำพู ธนารักษ์คู่ชุมชน
งานเสวนาสาธารณะคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ครั้งที่ ๖ เรื่อง "คนย่านเก่า ปัจจุบันและอนาคต รำพึง รำพัน..โดยคนบางลำพู"
อ่านทั้งหมด
 
 
 
 
 
 
ที่ตั้งมูลนิธิ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
อีเมล์ Vlekprapaifoundation@gmail.com
                    
Copyright © 2011 lek-prapai.org | All rights reserved.