โครงการเสวนาสัญจร "คนค่อนศตวรรษ" คือการเชิญนักวิชาการอาวุธโสซึ่งทำงานคลุกคลีกับการศึกษาท้องถิ่นและมองเห็นสังคมไทยที่เปลี่ยนผ่านมาอย่างยาวนาน ไปพูดคุยแลกเปลี่ยนกับคนค่อนศตวรรษและผู้คนในท้องถิ่นต่าง ๆ เพื่อสร้างเวทีแห่งการฉุกคิดให้เห็นถึงความสำคัญของมาตุภูมิ หรือ "แผ่นดินเกิด"...

      เมื่อวันเสาร์ที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๖ ที่ผ่านมา คุณวลัยลักษณ์ ทรงศิริ เจ้าหน้าที่วิชาการประจำมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ได้รับเชิญจากกลุ่มเครือข่ายรักษาดอนสวรรค์เพื่อไทสกล ร่วมอภิปรายเรื่อง "สิทธิชุมชนกับการปฏิรูปกฎหมายไทย" ร่วมกับ ดร.เอกพร รักความสุข ประธานมูลนิธิวิทยาลัยชาวบ้าน ...

      สังคมมลายูที่คนทั่วไปสนใจใคร่รู้จักหลังจากเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบใน ๓ จังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งรัฐพยายามแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น แต่ระยะเวลาผ่านไปเกือบ ๑๐ ปีแล้ว ใช้งบประมาณเป็นแสนล้าน ที่สำคัญอย่างยิ่งคือการสูญเสียชีวิตของผู้คนอย่างต่อเนื่องเกินกว่าจะประเมินค่าได้...

      นอกเหนือจากกลุ่มโบราณสถานบ้านจาเละ-ประแว อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี และกลุ่มบ้านท่าสาป-บ้านหน้าถ้ำ อำเภอเมือง จังหวัดยะลาแล้ว พื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้หรือในเขตดินแดนของเมืองปาตานีก็ไม่ปรากฏว่ามีร่องรอยของแหล่งโบราณคดีหรือโบราณสถานที่เกี่ยวเนื่องด้วยวัฒนธรรมฮินดู-พุทธ อันเป็นวัฒนธรรมที่มีมาก่อนการเปลี่ยนมาเป็นศาสนาอิสลามในดินแดนนี้เลย...

      ลุ่มน้ำแม่ลาวตอนบน ในอดีตเป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ และมีความหลากหลายทางชีวภาพ คนหลายกลุ่มได้ เข้ามาตั้งถิ่นฐาน ทำการเกษตรกรรมทั้งในพื้นที่ราบและพื้นที่สูง เกิดการปะทะสังสรรค์ระหว่างกลุ่มชาวเมือง และ กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ทั้งในแง่การแลกเปลี่ยนผลผลิต การติดต่อค้าขายในสังคมลุ่มน้ำการจัดการทรัพยากรน้ำด้วย ระบบชลประทานราษฎร์หรือเหมืองฝาย...

      การศึกษาเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมลุ่มน้ำหมัน กรณีศึกษา บ้าน ด่านซ้าย บ้านนาเวียง และบ้านนาหอ แบ่งเป็น ๒ ประเด็น คือ ส่วนแรกในฐานะที่เป็นโครงการย่อยของการอบรบ เชิงปฏิบัติการณ์ประวัติศาสตร์ โบราณคดีและชาติพันธุ์ กล่าวได้ว่า ตลอดระยะเวลา ๑ ปี ๖ เดือน...

      บ้านดาโต๊ะและบ้านภูมีเป็นชุมชนหมู่บ้านในอำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี บ้านดาโต๊ะเป็นชุมชนชาวมุสลิม ตั้งอยู่ที่ปลายแหลมอ่าวปัตตานี ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง มีวิถีชีวิตที่พึ่งพิงกับธรรมชาติค่อนข้างมาก จากหลักฐานทางโบราณคดีแสดงให้เห็นว่าบ้านดาโต๊ะเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่มีผู้คนอาศัยมานานหลายชั่วอายุคน...